Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, cha mẹ không nên làm vỡ các mụn nước. Với các nốt đã vỡ, có thể bôi dung dịch sát khuẩn như povidone-iodine hoặc xanh methylene. Nghĩa là xanh methylen không phải “thuốc trị khỏi tay chân miệng”, mà chỉ là một lựa chọn sát khuẩn cho nốt đã vỡ. Còn chuyện bôi hết thứ này đến thứ kia, hay tin rằng cứ tắm lá, bôi nano bạc, uống thật nhiều vitamin C hay kẽm là bệnh sẽ tự lui nhanh hơn, thì cha mẹ nên hiểu đúng: phần quan trọng nhất của chăm sóc vẫn là theo dõi dấu hiệu nặng, hạ sốt, giảm đau, giữ nước, giữ ăn và giữ vệ sinh. Đừng để mẹo truyền miệng làm mình chậm đưa con đi khám khi cần.
7. Việc thứ tư: nhớ thật kỹ các dấu hiệu phải đưa con đi khám lại ngay.
Đây là đoạn quan trọng nhất của cả bài. Theo hướng dẫn 2024 của Bộ Y tế, trẻ cần tái khám ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:
• sốt trên 39°C hoặc sốt kéo dài quá 48 giờ
• nôn ói nhiều
• lừ đừ hoặc kích thích bất thường
• không bú hoặc ăn uống quá ít
• giật mình
• thở nhanh hoặc khó thở
• da nổi vân tím, nổi bông
• hôn mê hoặc co giật
• hoặc đơn giản là cha mẹ thấy con có gì đó khác thường và linh cảm không ổn
Tôi muốn nhấn mạnh riêng một dấu hiệu mà nhiều nhà rất hay bỏ qua: giật mình. Không phải giật mình vì tiếng động mạnh như thường ngày, mà là kiểu đang nằm yên cũng chới với, giật người bất thường, lặp đi lặp lại. Trong hướng dẫn của Bộ Y tế, đây là một dấu hiệu rất đáng để ý vì có thể liên quan biến chứng thần kinh. Thấy dấu hiệu này, đừng ngồi chờ “xem thêm một lúc nữa”.
8. Một điều nữa cha mẹ hay hỏi là:
“Khi nốt khô rồi, bong rồi, còn lây không?”
Thực tế, người bệnh thường lây mạnh nhất trong tuần đầu, nhưng virus vẫn có thể còn trong dịch mũi họng, dịch từ bóng nước và đặc biệt là trong phân thêm nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần sau khi triệu chứng đã đỡ. Đó là lý do vì sao dù con trông khá hơn rồi, chuyện rửa tay bằng xà phòng, rửa đồ chơi, lau bề mặt, không dùng chung khăn cốc muỗng, xử lý tã phân cẩn thận… vẫn quan trọng vô cùng.
9. Vậy khi nào cho con đi học lại?
Ở Việt Nam, hướng dẫn của Bộ Y tế đang khuyên trẻ nghỉ học 7–10 ngày kể từ khi phát bệnh. Ngoài chuyện đủ ngày, cha mẹ cũng nên nhìn con thật tế nhị: con đã hết sốt chưa, còn chảy dãi nhiều vì đau miệng không, có ăn uống và chơi lại khá hơn không. Đi học lại quá sớm, con chưa khỏe hẳn thì vừa thương con, vừa tăng nguy cơ lây cho bạn khác.
10. Nếu phải gói cả bài này vào vài dòng thật ngắn, tôi muốn cha mẹ nhớ 3 điều sau:
• Một là: thấy nghi tay chân miệng, đừng chỉ đếm nốt — hãy nhìn cả tình trạng chung của con.
• Hai là: việc quan trọng nhất ở nhà là hạ sốt, giảm đau, giữ nước, giữ ăn, giữ vệ sinh và theo dõi sát.
• Ba là: hễ có sốt cao kéo dài, nôn nhiều, lừ đừ, giật mình, thở mệt, bú kém, da nổi bông hay bất cứ điều gì khiến cha mẹ thấy “con khác thường” thì đưa con đi khám ngay.
Nuôi con nhỏ có những lúc chỉ một cơn sốt, vài cái nốt, vài tiếng con khóc vì đau miệng thôi cũng đủ làm cả nhà như ngồi trên đống lửa.
Nhưng cha mẹ ạ, sợ không sai.
Điều quan trọng là đừng sợ trong mù mờ.
Biết đúng một chút, để ý kỹ một chút, bình tĩnh hơn một chút…
nhiều khi đã là cách giữ con an toàn hơn rất nhiều.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português